Blog kancelarii

Sposoby zabezpieczenia firm wykonawczych w procesie budowlanym. Cz. II Gwarancja zapłaty za roboty budowlane

W poprzednim wpisie przedstawiliśmy zagadnienia związane z solidarną odpowiedzialnością Inwestora i Generalnego Wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia należnego Podwykonawcy. Dzisiaj przedstawimy drugą możliwość zabezpieczenia roszczeń firm wykonawczych tj. żądanie ustanowienia gwarancji zapłaty za roboty budowlane. Zagadnienia te regulują przepisy art. 649 (1) Kodeksu Cywilnego do art. 649 (5) Kodeksu Cywilnego.

Czym jest gwarancja zapłaty?

Gwarancja zapłaty jest to udzielone na zlecenie inwestora (generalnego wykonawcy) zabezpieczenie terminowej zapłaty umówionego wynagrodzenia podwykonawcy za wykonanie robót. Omawiana instytucja ma zastosowanie nie tylko w umowach pomiędzy Inwestorem a Generalnym Wykonawcą, ale także w umowach o podwykonawstwo (pomiędzy Generalnym Wykonawcą a Podwykonawcą).

Ustawa wyróżnia następujące rodzaje gwarancji zapłaty:

  • Akredytywa bankowa
  • Gwarancja bankowa
  • Gwarancja ubezpieczeniowa
  • Poręczenie bankowe

Akredytywa bankowa jest to pisemne zobowiązanie banku, działającego na zlecenie klienta (inwestora, generalnego wykonawcy), podjęte we własnym imieniu (przez bank), do dokonania zapłaty określonej kwoty pieniężnej na rzecz beneficjenta (wykonawcy, podwykonawcy), po spełnieniu przez beneficjenta wszystkich warunków określonych w akredytywie (po przedstawieniu określonych dokumentów).

Gwarancja bankowa to jednostronne zobowiązanie banku (gwaranta), że po spełnieniu określonych warunków przez beneficjenta (które mogą być stwierdzone określonymi dokumentami) bank spełni na rzecz beneficjenta określone świadczenie pienięże.

Gwarancja ubezpieczeniowa w zasadzie nie jest uregulowana w ustawie. Może być swobodnie kształtowana przez obie strony umowy. W praktyce najczęściej zostaje udzielona poprzez zawarcie dwóch umów: umowy zlecenia (z inwestorem) i umowy gwarancji (z wykonawcą).

Poręczenie bankowe natomiast jest umową, na mocy której bank zobowiązuje się względem wierzyciela (wykonawcy, podwykonawcy), że spełni określone świadczenie pieniężne, jeżeli dłużnik (inwestor) nie wykona zobowiązania. Zobowiązanie banku ma charakter akcesoryjny bo jego odpowiedzialność jest zależna od odpowiedzialności dłużnika (inwestora). Poręczenie bankowe powinno wskazywać wysokość, do której jest udzielone.

 Możliwość żądania gwarancji zapłaty.

Istota tego zabezpieczenia interesów wykonawcy polega na tym, że wykonawca może w każdym czasie żądać od inwestora gwarancji zapłaty do wysokości ewentualnego roszczenia z tytułu wynagrodzenia wynikającego z wykonania robót przewidzianych w umowie. Dla robót dodatkowych bądź zamiennych możliwe jest żądanie gwarancji uzupełniającej.

Zgodnie z ustawą możliwość żądania ustanowienia gwarancji zapłaty przysługuje również podwykonawcy w stosunku do wykonawcy (generalnego wykonawcy).

Należy podkreślić, że prawa do żądania przez wykonawcę (podwykonawcę) gwarancji zapłaty nie można wyłączyć ani ograniczyć w umowie. Odstąpienie przez inwestora (generalnego wykonawcę) od umowy z powodu żądania gwarancji zapłaty jest bezskuteczne.

 Żądanie ustanowienia gwarancji.

Co do zasady ustawa nie wymaga, aby żądanie ustanowienia gwarancji miało szczególną formę, ale dla celów dowodowych należy zachować formę pisemną. W przypadku wysyłania pisma za pomocą poczty należy je nadać za potwierdzeniem odbioru.

Żądanie powinno zawierać:

  • jasne wskazanie, że żądamy ustanowienia gwarancji zapłaty w rozumieniu art. 649 1 Kodeksu Cywilnego;
  • umowę, w związku z którą żądamy ustanowienia gwarancji;
  • kwotę do jakiej wysokości żądamy ustanowienia gwarancji;
  • termin w jakim gwarancji powinna być ustanowiona (nie krótszy niż 45 dni);
  • termin na jaki gwarancja powinna zostać udzielona.

 Kwestie praktyczne

Należy podkreślić, że nie ważne są postanowienia umowne przewidujące wydłużenie terminów płatności w przypadku żądania gwarancji zapłaty, przewidujące wzrost kwot zatrzymanych na zabezpieczenie dobrego wykonania umowy w przypadku żądania gwarancji zapłaty, czy też przewidujące zmniejszenie wynagrodzenia w przypadku żądania gwarancji zapłaty.

 Koszty ustanowienia gwarancji zapłaty

Udokumentowane koszty ustanowienia gwarancji zapłaty ponoszą w równych częściach obie strony umowy. Inwestor (bądź generalny wykonawca) może żądać zwrotu połowy kosztów od wykonawcy dopiero po ustanowieniu gwarancji tj. nie może uzależniać udzielenia gwarancji zapłaty od zapłacenia przez wykonawcę bądź podwykonawcę połowy przewidywanych kosztów związanych z jej udzieleniem. Roszczenie o zwrot połowy kosztów udzielenia gwarancji może być potrącone z innymi należnościami przysługującymi podwykonawcy(wykonawcy) w stosunku do generalnego wykonawcy (inwestora).

Kwestie praktyczne

  • Wstrzymanie robót co do zasady nie zwalnia z obowiązku ustanowienia gwarancji zapłaty.
  • Częściowa spłata wynagrodzenia wykonawcy (podwykonawcy) powoduje ograniczenie kwoty do jakiej należy ustanowić gwarancję
  • Charakter gwarancji (powodujący powstanie zobowiązania po stronie wystawcy gwarancji) powoduje, że jej wystawienie może zabezpieczać przez upadłością inwestora (generalnego wykonawcy).

Skutki braku ustanowienia gwarancji

Brak ustanowienia gwarancji w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 45 dni) uprawnia podwykonawcę do powstrzymania się z wykonywaniem robót do czasu otrzymania gwarancji zapłaty jak również do odstąpienia od umowy. Odstąpienie w tym trybie traktowane jest jako odstąpienie z przyczyn leżących po stronie wykonawcy (inwestora). Skutkiem tego, jest możliwość dochodzenia odszkodowania od wykonawcy. Wysokość odszkodowania stanowi wynagrodzenie podwykonawcy pomniejszone o koszty, które zaoszczędził z powodu niewykonywania robót, przy czym to wykonawca będzie musiał wskazać przed sądem kwotę jaką podwykonawca zaoszczędził wskutek powyższego.

Zostaw komentarz

social media
social media
social media